W kuchni najlepiej sprawdzają się rośliny o gładkich liściach, które łatwo oczyścić z tłuszczu, oraz gatunki dopasowane do ilości światła. Do ciemniejszego kąta wybierz zamiokulkasa lub epipremnum, a na jasny parapet możesz przeznaczyć zioła, kroton albo kalanchoe. Doniczek nie stawiaj przy płycie grzewczej ani w miejscu, gdzie liście mogą zetknąć się z żywnością.
Dlaczego kuchnia jest wymagającym miejscem dla roślin?
Kuchenny mikroklimat zmienia się w ciągu dnia. Podczas gotowania pojawia się para, temperatura chwilowo rośnie, a w powietrzu unoszą się drobiny tłuszczu. W zamkniętej kuchni może być też mniej światła niż w pokoju dziennym. Przy zlewie wilgotność jest wyższa, ale nie oznacza to, że każdą roślinę trzeba tam często podlewać.
Najlepiej wybierać gatunki tolerujące wahania temperatury i podwyższoną wilgotność. Znaczenie ma także powierzchnia liści. Gładkie, sztywne lub mięsiste liście można łatwo przetrzeć, podczas gdy meszek, włoski i drobne listki zatrzymują osad.
Jak wybrać roślinę do swojej kuchni?
Zanim kupisz roślinę, sprawdź nie tylko jej wygląd, lecz także miejsce, w którym ma stać. Okno północne zapewnia zwykle mniej intensywne światło, a przy oknie południowym trzeba liczyć się z mocnym słońcem i nagrzewaniem parapetu. W kuchni bez okna żadna żywa roślina nie będzie dobrze rosła bez doświetlania. W takim miejscu można użyć lampy dla roślin albo wybrać dekorację sztuczną.
Przed zakupem odpowiedz sobie na kilka pytań:
- Czy mam wolne miejsce na blacie, parapecie, półce albo podłodze?
- Ile światła dociera do wybranego kąta w ciągu dnia?
- Czy roślina będzie narażona na parę, tłuszcz lub przeciąg?
- Ile czasu mogę przeznaczyć na podlewanie, czyszczenie i przesadzanie?
- Czy jej docelowa wysokość i szerokość pasują do zabudowy kuchennej?
Warto sprawdzić również pokrój rośliny. Pnącze może wisieć nad blatem i nie zajmować przestrzeni roboczej, natomiast duży gatunek stojący potrzebuje wolnego kąta. W małej kuchni dobrze sprawdzi się peperomia, która dorasta mniej więcej do 25 cm, albo roślina wisząca.
Jakie rośliny do kuchni wybrać?
Poniższe zestawienie ułatwia dopasowanie gatunku do stanowiska i sposobu użytkowania kuchni:
| Roślina | Wymagane światło | Główne zalety |
|---|---|---|
| Zamiokulkas | cień, półcień, światło rozproszone | rzadkie podlewanie, duża tolerancja na zaniedbania |
| Epipremnum | światło rozproszone, półcień | pnący pokrój, szybki wzrost, oszczędność miejsca |
| Peperomia | światło rozproszone | kompaktowy rozmiar, mięsiste liście, łatwa pielęgnacja |
| Kroton | jasne stanowisko | kolorowe liście, dekoracyjny wygląd |
| Kalanchoe Blossfelda | światło rozproszone | mały rozmiar, mięsiste liście, kwitnienie w chłodniejszych miesiącach |
| Starzec Rowleya | dużo światła | zwisające pędy, niewielkie zapotrzebowanie na wodę |
Rośliny do ciemnej kuchni
Zamiokulkas jest jednym z najbezpieczniejszych wyborów do słabiej oświetlonego kąta. Nie wymaga częstego podlewania, ale rośnie dość szeroko i wysoko, dlatego nie powinien być wciskany pod niską szafkę. Jego liście są gładkie, więc łatwo usunąć z nich kurz i osad.
Dobrym wyborem do półcienia jest także epipremnum. Możesz ustawić je na wysokiej półce lub zawiesić przy oknie, pod warunkiem że pędy nie będą przeszkadzać podczas pracy. W całkowicie ciemnej kuchni również potrzebuje dodatkowego źródła światła.
Rośliny na jasny parapet
Na jasnym stanowisku można ustawić kroton, kalanchoe Blossfelda albo starca Rowleya. Kroton potrzebuje dużo światła, aby utrzymać intensywne wybarwienie liści. Starzec Rowleya jest sukulentem, więc magazynuje wodę w kulistych liściach i wymaga ostrożnego podlewania. Kalanchoe ma kompaktowy pokrój i mięsiste liście, dlatego nie zajmuje wiele miejsca.
Do jasnej kuchni pasują również zioła, między innymi bazylia, mięta, oregano i rozmaryn. Trzeba jednak pamiętać, że zioła wymagają dostępu do światła dziennego. Przy niedoborze światła szybko stają się wiotkie, słabo rosną i tracą aromat.
Rośliny wiszące i pnące
Gdy blat jest zajęty, wykorzystaj ścianę, górną półkę albo przestrzeń nad oknem. Epipremnum i trzykrotka tworzą długie, zwisające pędy. Takie rozwiązanie oszczędza miejsce robocze, ale doniczka musi być stabilnie zamocowana i oddalona od strefy gotowania.
Jak dbać o rośliny w kuchni?
Podwyższona wilgotność przy zlewie nie zastępuje podlewania zgodnego z potrzebami gatunku. Przed dolaniem wody sprawdź wilgotność podłoża. Mokra ziemia połączona z wilgotnym powietrzem sprzyja gniciu korzeni i chorobom grzybowym. Doniczka powinna mieć odpływ, a woda nie może długo stać w osłonce.
Najwięcej pracy wymaga czyszczenie liści. Tłusty osad najlepiej usuwać miękką, wilgotną ściereczką zwilżoną czystą wodą. Przy większych roślinach można opłukać liście letnią wodą, zabezpieczając wcześniej podłoże przed nadmiarem wilgoci. Nie stosuj detergentów do naczyń ani nabłyszczaczy. Woda z octem także nie jest dobrym uniwersalnym środkiem, ponieważ może podrażniać lub uszkadzać delikatne tkanki liści.
W kuchni najlepiej sprawdzają się następujące zasady pielęgnacji:
- Przecieraj gładkie liście, gdy zauważysz na nich kurz lub tłusty nalot.
- Podlewaj dopiero wtedy, gdy podłoże przeschnie w zakresie właściwym dla danego gatunku.
- Obracaj doniczkę co jakiś czas, aby roślina rosła równomiernie.
- Wietrz kuchnię, ale nie ustawiaj rośliny w bezpośrednim przeciągu.
- Usuwaj żółte liście, które mogą zatrzymywać wilgoć i zabrudzenia.
Liście pokryte meszkiem, takie jak u fiołka afrykańskiego, są trudniejsze do oczyszczenia i zwykle nie powinny być moczone. Podobny problem dotyczy roślin o bardzo drobnych, pierzastych liściach. W ich przypadku tłuszcz i kurz mogą osadzać się między listkami, dlatego nie są najlepszym wyborem do intensywnie użytkowanej kuchni.
Bezpieczeństwo roślin w kuchni
Nie stawiaj doniczki przy otwartym ogniu, płycie grzewczej, piekarniku ani urządzeniu, które mocno się nagrzewa. Wysoka temperatura może uszkodzić liście, a zwisające pędy mogą przypadkowo dostać się nad naczynie lub palnik. Roślina nie powinna też ograniczać dostępu do uchwytów, gniazdek i strefy przygotowywania posiłków.
Przed zakupem sprawdź informacje o toksyczności gatunku, zwłaszcza jeśli w domu są dzieci lub zwierzęta. Skrzydłokwiat jest przykładem rośliny, przy której trzeba zachować ostrożność. Nie ustawiaj go bezpośrednio przy miejscu krojenia produktów, a po kontakcie z sokiem roślinnym umyj ręce. Żadnych liści ani podłoża nie należy dopuszczać do kontaktu z żywnością.
Najbezpieczniej umieścić roślinę przy oknie, na stabilnej półce lub w wiszącej donicy poza zasięgiem rozprysków z gotowania. Jeśli nie masz pewności co do gatunku, sprawdź jego nazwę na etykiecie i informacje dotyczące toksyczności przed wniesieniem go do kuchni.
Najlepiej zacząć od jednej rośliny dopasowanej do konkretnego miejsca. Do ciemniejszej kuchni wybierz zamiokulkasa, do półcienia epipremnum lub peperomię, a na jasny parapet przeznacz zioła albo gatunek lubiący więcej światła. Taki wybór ułatwi pielęgnację i pozwoli ocenić warunki, zanim dodasz kolejne doniczki.



