Rynny najlepiej czyścić dwa razy w roku – wiosną i jesienią. Najpierw usuń liście, igliwie i błoto ręcznie lub miękką szczotką, a następnie przepłucz system wodą i sprawdź drożność rur spustowych. Pracę z drabiny wykonuj tylko przy stabilnym podłożu i asekuracji. Przy wyższych budynkach bezpieczniejsza może być myjka ciśnieniowa z zestawem do czyszczenia rynien albo pomoc fachowca.
Dlaczego trzeba czyścić rynny?
Niedrożny system rynnowy nie odprowadza deszczówki, dlatego woda przelewa się na elewację, zawilgaca ściany i może sprzyjać rozwojowi pleśni. Przy większych zatorach wilgoć dociera także w okolice fundamentów, a zimą zamarzająca masa liści i wody może odkształcać rynny oraz rozszczelniać ich połączenia.
W rynnach najczęściej gromadzą się liście, igliwie, gałązki, szyszki, piasek, mech i błoto. Kontrolę drożności oraz szczelności najlepiej przeprowadzać wiosną i jesienią, a przy domu otoczonym drzewami także po silnych wiatrach. Budynki bez okapu wymagają szczególnej uwagi, ponieważ przelewająca się woda szybciej moczy ściany.
Jak przygotować się do pracy?
Przed rozpoczęciem prac wybierz suchy, bezwietrzny dzień. Przygotuj sprzęt i sprawdź miejsce pracy:
- Ustaw drabinę na stabilnym, równym podłożu i poproś drugą osobę o jej asekurację.
- Załóż rękawice ochronne oraz okulary, ponieważ w osadach mogą znajdować się ostre gałązki i drobne kamienie.
- Przygotuj wiadro albo worek na usuwane zanieczyszczenia, miękką szczotkę, plastikową szufelkę i wąż ogrodowy.
- Sprawdź, czy przewody oraz wąż nie utrudniają poruszania się wokół drabiny.
Nie wychylaj się na boki z drabiny i nie przenoś jej, stojąc na szczeblach. Jeśli rynna znajduje się wysoko, dach jest stromy albo nie możesz zapewnić stabilnej asekuracji, zrezygnuj z pracy na wysokości. Nie używaj szpachelek, noży, drucianych szczotek ani innych ostrych metalowych narzędzi. Mogą zarysować powłokę ochronną rynny i przyspieszyć korozję.
Jaką metodę czyszczenia wybrać?
Metoda zależy głównie od wysokości budynku, ilości zanieczyszczeń i posiadanego sprzętu. Ręczne czyszczenie sprawdza się przy niewielkich, łatwo dostępnych rynnach. Myjka ciśnieniowa pozwala ograniczyć korzystanie z drabiny, ale wymaga odpowiedniego zestawu do rynien i ostrożnego prowadzenia strumienia.
| Metoda | Zalety | Wady | Wymagany sprzęt |
|---|---|---|---|
| Ręczna | Niski koszt, kontrola nad usuwaniem zanieczyszczeń, brak specjalistycznego urządzenia | Praca na drabinie, większa czasochłonność, trudniejszy dostęp do wysokich rynien | Drabina, rękawice, miękka szczotka lub plastikowa szufelka, wiadro, wąż |
| Ciśnieniowa | Szybkie płukanie, możliwość pracy z poziomu ziemi, dobre udrażnianie rur spustowych | Koszt myjki i akcesoriów, ryzyko rozchlapywania brudnej wody, konieczność dobrania właściwego zestawu | Myjka wysokociśnieniowa, zestaw do rynien i rur, filtr lub zabezpieczenie odpływu |
Jak wyczyścić rynny krok po kroku?
- Usuń większe zanieczyszczenia. Załóż rękawice i wybierz liście, gałązki, szyszki oraz zbite osady. Używaj dłoni, miękkiej szczotki albo plastikowej szufelki. Pracuj od końca rynny w stronę sztucera, czyli miejsca odpływu wody do rury spustowej.
- Wymieć pozostały osad. Delikatnie usuń piasek, mech i błoto, nie dociskając narzędzia do powierzchni. Jeśli rynna ma siatkę ochronną, zdejmij ją tylko wtedy, gdy system producenta na to pozwala, i oczyść ją osobno.
- Przepłucz rynnę. Skieruj wodę z węża w stronę odpływu. Przy korzystaniu z myjki użyj akcesorium przeznaczonego do rynien, a ciśnienie prowadź tak, aby nie wypłukiwać uszczelek ani nie kierować strumienia pod dachówki.
- Sprawdź rurę spustową. Wlej wodę do rynny i obserwuj, czy swobodnie wypływa u dołu rury. Jeśli przepływ jest słaby, przepłucz przewód większą ilością wody. Myjka z wężem zakończonym dyszami skierowanymi do tyłu może pomóc rozbić zator, ale przewód należy wprowadzać powoli i bez używania nadmiernej siły.
- Wyczyść osadnik i koszyczek. Usuń zanieczyszczenia z osadnika, czyszczaka lub koszyczka znajdującego się przy odpływie. Element ten zatrzymuje liście, lecz sam również może się zatkać.
- Wykonaj próbę przepływu. Ponownie przepłucz cały odcinek i sprawdź, czy woda nie zatrzymuje się w rynnie oraz czy nie wypływa bokiem na łączeniach.
Myjka wysokociśnieniowa z dedykowanym zestawem umożliwia czyszczenie części systemu z poziomu ziemi. Nie oznacza to jednak, że można użyć dowolnej dyszy. Zbyt silny lub punktowy strumień może uszkodzić powłokę, uszczelki albo elementy mocujące. Zawsze dobierz akcesorium do posiadanego urządzenia i materiału rynien.
Co sprawdzić przy okazji czyszczenia?
Usunięcie zabrudzeń to dobry moment na krótki przegląd techniczny. Zwróć uwagę na następujące elementy:
- Łączenia i denka – sprawdź, czy nie przeciekają podczas płukania. Drobne nieszczelności można czasem uszczelnić preparatem dekarskim zgodnym z materiałem rynny.
- Spadek rynny – woda powinna kierować się do sztucera, a nie tworzyć zastoin na środku odcinka.
- Haki i obejmy – poluzowane mocowania mogą powodować odkształcenia i zmianę spadku.
- Korozja oraz zarysowania – uszkodzenia powłoki rynien stalowych warto zabezpieczyć odpowiednią zaprawką do metalu, zanim pojawi się rdza.
Jeśli rynna pozostaje odkształcona, przecieka na wielu łączeniach albo system znajduje się na wielopiętrowym budynku, naprawę lepiej powierzyć specjaliście. Samodzielne prace nie powinny obejmować wejścia na stromy dach ani czyszczenia miejsc, do których nie da się bezpiecznie dotrzeć.
Regularne czyszczenie wiosną i jesienią ogranicza ryzyko zalania elewacji, przeciążenia rynien i zamarzania zatorów. Najważniejsza kolejność to usunięcie stałych zabrudzeń, płukanie, kontrola rur spustowych oraz sprawdzenie mocowań i szczelności.



